Do transportu kajaka i całego sprzętu użyliśmy torby trekkingowej Forclaz Duffel 100 Basic 100 l. Jest to lekka, a jednocześnie wytrzymała torba, która świetnie sprawdziła się w podróży. Dzięki pojemności 100 litrów bez problemu zmieściliśmy w niej kajak, pompkę, wiosła oraz ubrania i drobny sprzęt. Plusem tego modelu są szerokie szelki, które pozwalają nosić torbę jak plecak – to ogromna zaleta, zwłaszcza gdy trzeba przemieszczać się pieszo po mniej dostępnych terenach, takich jak klify Gozo. Wodoodporny materiał ochronił nasz sprzęt przed zachlapaniem, a niewielka waga (800 g) sprawiła, że sama torba nie dodawała niepotrzebnych kilogramów do bagażu.

Zamiast zaczynać od Valetty i typowych atrakcji, postanowiliśmy najpierw skierować się na Gozo – mniej turystyczną część Malty. Po wylądowaniu na głównej wyspie skorzystaliśmy z taniego transportu publicznego (bilet dobowy: 2–3 EUR, tygodniowy: 21 EUR), a następnie wsiedliśmy na prom z Malty na Gozo (cena: 4,65 EUR w jedną stronę, 15,70 EUR za auto). Po kilkudziesięciu minutach byliśmy na miejscu.

Co warto zobaczyć na Gozo?

• Azure Window (ruiny i Blue Hole) – pozostałości słynnego łuku skalnego, który zawalił się w 2017 roku, oraz spektakularna formacja skalna do snorkelingu i nurkowania. Google Maps
• Ramla Bay – najpiękniejsza plaża Gozo z charakterystycznym, pomarańczowym piaskiem. Google Maps
• Cytadela w Victorii – historyczna twierdza z niesamowitymi widokami. Google Maps

Na Gozo spróbowaliśmy też najlepszego tuńczyka w życiu – zjedliśmy go w małym barze rybnym, gdzie serwowano go prosto z połowu, świeżo grillowanego, z dodatkiem lokalnych przypraw. Maltańczycy wiedzą, jak przyrządzać ryby, a Gozo to idealne miejsce na spróbowanie świeżych owoców morza.

Mieliśmy wyjątkowo piękną pogodę – początek maja na Malcie to już lato, ale wciąż bez upałów. Noce są ciepłe, w dzień temperatury dochodzą do 24-26°C. Nie było wiatru, więc nasza noc na klifie przebiegła spokojnie. Spanie na dziko na Malcie w większości miejsc nie jest legalne, więc warto zawsze wcześniej sprawdzić, czy nie narusza się lokalnych przepisów. U nas obyło się bez problemów – byliśmy tam tylko jedną noc, a widok budzącego się słońca nad Morzem Śródziemnym pozostanie w pamięci na długo. Rankiem zjedliśmy śniadanie na klifie z widokiem na Comino – wyspę, która miała być naszym kolejnym celem.

Na Comino nie kursują promy ani autobusy, więc jedyną opcją są katamarany i mniejsze statki odpływające z Gozo. Lokalnych przewoźników jest naprawdę sporo – nie ma problemu z rezerwacją miejsca nawet w dniu zwiedzania Comino.

Po dopłynięciu na wyspę szybkie pompowanie Gumotexa (zajmuje nam to zwykle do 10 minut), wiosła w dłoń i w drogę.

Na Comino spodziewaliśmy się niewielkich, spokojnych zatoczek, a odkryliśmy prawdziwe cudowności:

• Niesamowite jaskinie w skałach, w które można wpłynąć kajakiem (do wielu z tych miejsc nie wpłynie nawet mały statek, za to kajak – jak najbardziej! To jego przewaga)
• Lazurowe, przejrzyste wody 
• Malutkie plaże, często schowane między skałami
• Skorpiony, które okazały się niegroźne dla ludzi – spotkaliśmy je w kilku zakamarkach skalnych

Ciekawostka o skorpionach: Na Malcie występują Euscorpius Sicanus, czyli skorpiony śródziemnomorskie. Są małe (do 4 cm), mają jasnobrązowy kolor i, co najważniejsze – ich jad nie jest groźny dla ludzi. Spotkaliśmy kilka osobników w skalnych zakamarkach Comino – raczej unikają kontaktu z ludźmi i preferują ukrywanie się pod kamieniami.

Blue Lagoon – nie tylko turystyczna atrakcja:

• To właśnie tutaj kręcono sceny do filmów „Troja” (2004) i „Greystoke: Legenda Tarzana” (1984).
• Woda jest tu tak przejrzysta, że widać dno nawet na kilku metrach głębokości.
• W sezonie Blue Lagoon bywa ekstremalnie zatłoczona, ale po 18:00 wyspa pustoszeje i można cieszyć się nią bez tłumów.

Comino jest jedną z najmniejszych zamieszkałych wysp Malty. Obecnie mieszka tu zaledwie kilka osób, co jest fascynujące – wyspa nie ma sklepów, infrastruktury ani stałej komunikacji publicznej. Warunki życia są tu surowe, co sprawia, że tylko nieliczni decydują się na osiedlenie w tym miejscu. Dla nas była to jedna z najbardziej niezwykłych rzeczy – świadomość, że są ludzie, którzy wybrali życie na niemal całkowicie pustej, suchej i skalistej wyspie otoczonej morzem.

Na Comino warto zobaczyć nie tylko Blue Lagoon, ale także dwa historyczne budynki, które dodają wyspie tajemniczego charakteru.

Twierdza Świętej Marii (Google Maps)

• Zbudowana w 1618 roku przez Zakon Maltański jako strażnica i punkt obserwacyjny.
• W przeszłości służyła jako ochrona przed piratami, którzy napadali na pobliskie wyspy.
• Obecnie jest jednym z najlepiej zachowanych zabytków na Comino, skąd rozciąga się niesamowity widok na wyspę i otaczające ją morze.
• W przeszłości była również wykorzystywana jako więzienie – skazańcy byli tu izolowani od reszty Malty.

Opuszczony szpital (Google Maps)

• Budynek powstał jako miejsce kwarantanny dla marynarzy, którzy mogli przenosić choroby zakaźne.
• Przez pewien czas pełnił też funkcję szpitala dla chorych na dżumę.
• Dziś to zapomniany, opustoszały budynek, który dodaje wyspie niesamowitej atmosfery.
• Nie można go zwiedzać wewnątrz – wchodzisz na własną odpowiedzialność!